23 Ekim 2007 Salı

Irak’ta Bağımsız Türkmen Hükümetleri/2.Karakoyunlu Devleti :

KaraKoyunlular, eskiden Türkistan batısında yaşayan Türkmen bir topluluktur. M. 1284 yılında başkanları Argon döneminde Azarbeycan’a göç etmişlerdir. Sonradan bu topluluk AkKoyunlular’dan ayrılarak Erzincan ve Sivas bucaklarına yönlenmişlerdir.

Akkoyunlu topluluğu da Musul ve Diyarbakır yörelerine doğru yönlenmiştir. Bu sıralarda kabile başkanı, M. 1373 yılında Celayiri sultan Avis’e mensup olan Biram havacı idi. Biram yapılan savaşlarda destek verdiği sultanının ölümünden sonra yani H. 776 yılında ortalıktaki durumdan faydalanarak H.778 yılında Musul’u dört ay kuşattıktan sonra Sıncar, Telafer ve Azerbaycan’ın bazı yerlerini egemenliği altına almıştır. Biram havaca H.780 yılında vefat edince başkanlığı kardeşi Murat havaca almıştır. Anacak Murat havaca, kısa bir zaman hüküm sürmüştür. Çünkü beylik hükmü durmuş Oğlu Kara Mehmet’e geçmiştir. Kara Mehmet, Beylik sınırlarını genişletmek amacı ile Mardin hakimi ile savaşa girmiştir. Daha sonra öldürülen Kara Mehmet’ten sonra beyliği oğlu Kara Yusuf almıştır. Beylik, Kara Yusuf döneminde çok güçlüydü. Ayrıca bu şehzade, beyliği Timur’un oğlu Mirnaşah’tan kurtarmak için arkadaşlarını toplayıp büyük bir ordu kurarak Mirnaşahla Tebriz yakınında buluşmuştur. Kanlı bir savaş sonucu M. 1406 yılında Kara Yusuf, topluluklarını bozguna uğratıp Mirnaşah’ı öldürmüştür. Timur Irak’ı terk ettikten sonra Kara Yusuf Nüfuzu aratmaktaydı. daha sonra Celayiri sultan’ı Ahmet’i öldürüp Azerbaycan ve Irak’ta yerleşmiştir. Kara Yusuf’un oğlu Mehmet, Celayiri sultan’ı Ahmet’in H.814 yılında gösterdiği siyasete dayanarak Irak hattına yerleşmiştir. Babası Kara Yusuf ölünce mülkünü egemenliği altına aldı. Ama kardeşi İsban buna razı olmayarak ayaklandı ve devrimi kazanarak Bağdat’a girdi. Şah Mehmet de Musul’a kaçıp orada öldürmüştür. İsban’ın hükmü, ölüm yılı olan H. 838 yılına kadar devam etmiştir. Daha sonra kardeşi Cihan Şah, Sultanlığı aldı. H. 870 yılında Cihan ile akKoyunlu devletinin kurucusu olan Uzun Hasan arasında savaş başladı. Büyük bir güce sahip olan uzun Hasan önemli yerler ele geçirdi. Şah Cihan vefat ettikten sonra oğlu Hasan Ali, idareyi aldı. Döneminde mülkü azalmış ve elinde sadece Arap ile Acem Irak’ı kalmıştır. Buna rağmen Ali Hasan’ın hükmü fazla sürmedi. Çünkü Uzun Hasan H. 874 yılında güçlü bir saldırı hazırlayıp. Kuvvetini yıkarak Irak’ı elinden almıştır. Böylece 60 yıllık Kara Koyunlu devleti yıkılmıştır. Kara Koyunlu devleti yok olunca boyları da yok olmuştur. Kalanların ise çoğu Türkmen boyları ile karışıp kaynaştı. diğerleri de toplanıp güç merkezleri oluşturdu.(Yukarı Karakoyunlu, aşağı KaraKoyunlu, Orta Harap, Telre Ate, Kayımcı Ömer Yazısı) bu köyler hepsi bir bucağa bağlıdır.

Hiç yorum yok: